MCP: Claude, ChatGPT va boshqa AI mijozlarni ulash

MCP (Model Context Protocol) — AI ilovalar tashqi xizmatlarga ulanadigan ochiq protokol. MCP orqali do‘konni Claude, ChatGPT, Cursor yoki o‘z ilovangizga ulaysiz va u bilan oddiy so‘zlar orqali ishlaysiz: «oy bo‘yicha top-10 mahsulotni ko‘rsat», «mahsulot qoralamasini yarat», «moderatsiya kutayotgan izohlarga javob ber». AI mijoz do‘kon ma’lumotlarini ko‘radi va o‘zgarishlarni sizning nomingizdan hamda rolingiz huquqlari bilan kiritadi.

Bu sahifa nima uchun kerak#

• Do‘konning MCP endpoint manzilini bilish.
• Claude yoki ChatGPT’ni tokensiz, panelga kirish orqali ulash.
• Claude Desktop, Cursor, MCP Inspector yoki o‘z ilovangiz uchun token yaratish.
• Endi ishlatilmaydigan tokenni bekor qilish.
• AI mijozlar sizning nomingizdan qanday o‘zgarishlar kiritganini jurnalda tekshirish.

Qayerdan topish mumkin#

• Yon menyuda AI → MCP bandini oching.
• Amallar jurnali yon menyu pastidagi profil menyusidan ochiladi: MCP audit jurnali.

Kim ko‘radi#

• Menyu bandi va jurnal Plus tarifida «Подключить чат-бот с ИИ» (AI chat-botni ulash) yoki «Отключить чат-бот с ИИ» (AI chat-botni uzish) huquqi bor rollarga ko‘rinadi.
• Token yaratish uchun «Подключить чат-бот с ИИ», bekor qilish uchun «Отключить чат-бот с ИИ» huquqi kerak.
• Tokenlar va jurnal shaxsiy: har bir xodim faqat o‘z tokenlari va o‘z amallarini ko‘radi.
• Bo‘lim faol obunani talab qiladi.

Sahifa bilan tanishuv#

1. Sarlavha — Hujjatlar va Token yaratish tugmalari.
2. Statistika — Jami tokenlar, o‘tgan oyga nisbatan o‘zgarish bilan 30 kunlik MCP chaqiruvlari va Oxirgi chaqiruv.
3. MCP endpoint — AI mijozda ko‘rsatiladigan manzil va Nusxa olish tugmasi.
4. Tezkor ulanish — Claude Desktop (# Claude vkladkasi) va Cursor (# Cursor vkladkasi) uchun tayyor sozlama.
5. Faol tokenlar — tokenlaringiz ro‘yxati: Mijoz, Ruxsat, Oxirgi foydalanilgan, Yaratilgan, Holat va Bekor qilish tugmasi.

Qanday bajariladi#

Claude yoki ChatGPT’ni tokensiz ulash#

Claude (claude.ai va Claude Desktop) va ChatGPT do‘kon paneliga kirish orqali ulanadi — ular uchun token kerak emas.

1. AI → MCP bandini oching va MCP endpoint blokidan manzilni nusxalang.
2. AI ilova sozlamalarida foydalanuvchi konnektorini (custom connector) qo‘shing va shu manzilni kiriting.
3. Ilova brauzerda do‘koningizning ilova nomi ko‘rsatilgan Ruxsat berish sahifasini ochadi. Agar shu brauzerda panelga kirmagan bo‘lsangiz, avval kiring.
4. Do‘kon nomini va Quyidagi foydalanuvchi sifatida kirgansiz qatoridagi hisobni tekshiring. Pastda ilova nima qila olishi sanab o‘tilgan.
5. Ruxsat berish tugmasini bosing. Brauzer sizni ilovaga qaytaradi.

Mijozni token orqali ulash#

Shu usulda qo‘lda sozlanadigan Claude Desktop, Cursor, MCP Inspector va o‘z ilovalaringiz ulanadi.

1. Token yaratish tugmasini bosing.
2. Nom (32 belgigacha), Tavsif (64 belgigacha), masalan «MacBook’dagi Claude Desktop», kiriting va Ruxsatlarni belgilang.
3. Yaratish tugmasini bosing. Ro‘yxat ustida tokenning o‘zi bilan Yangi token yaratildi bloki paydo bo‘ladi.
4. Tokenni nusxalang va parollar menejerida saqlang. Keyin Nusxa oldim — yashirish tugmasini bosing.
5. Tezkor ulanish blokida # Claude yoki # Cursor vkladkasini tanlang va sozlamani mijozga ko‘chiring. Manzil — MCP endpoint blokidan, avtorizatsiya sarlavhasi — Authorization: Bearer <token>.
6. Mijozni qayta ishga tushiring.

Tokenni bekor qilish#

1. Faol tokenlar ro‘yxatida token qatoridagi Bekor qilish tugmasini bosing.
2. Amalni tasdiqlang.

Shu tokenli mijoz darhol do‘konga kira olmay qoladi.

Amallar jurnalini ko‘rish#

1. Yon menyu pastidagi profil menyusini oching va MCP audit jurnalini tanlang.
2. Filtrlardan foydalaning: Dry run (faqat oldindan ko‘rishlar yoki faqat haqiqiy o‘zgarishlar), Vosita va Sana oralig‘i.
3. Chaqiruv parametrlari va natija boshini ko‘rish uchun Batafsil tugmasini bosing.

Bu qanday ishlaydi#

• Har bir do‘konga bitta endpoint. Endpoint manzili do‘kon boshqaruv paneli domenida joylashgan va /mcp bilan tugaydi. U orqali faqat shu do‘kon ma’lumotlari ko‘rinadi.
• Kirishning ikki usuli. Panelga kirish orqali ulanganda ilova bir soatlik qisqa kirish kalitini oladi va uni o‘zi uzaytiradi. Ulanishdan 30 kundan ortiq foydalanilmasa, ruxsatni qaytadan berish kerak bo‘ladi. Sahifada yaratilgan tokenlarning muddati tugamaydi — ular siz bekor qilmaguningizcha amal qiladi.
• Kimning nomidan. AI mijoz ruxsat bergan yoki token yaratgan odam nomidan ishlaydi. O‘zgartirish vositalari rol huquqlarini tekshiradi: masalan, mahsulot yaratish uchun «Создать продукт» (mahsulot yaratish), qaytarish uchun «Изменить заказ» (buyurtmani o‘zgartirish), yangi promokod uchun «Создать скидку» (chegirma yaratish), izohga javob uchun «Ответить на отзыв» (izohga javob berish) huquqi kerak.
• AI mijoz nima qila oladi. Mahsulotlar, kategoriyalar, to‘plamlar, rasmlar, tarjimalar va SEO bilan ishlash, qoldiqlarni yangilash, buyurtmalar va tashlab ketilgan savatlarni ko‘rish, qaytarishlarni rasmiylashtirish, mijozlar va segmentlar, promokodlar, izohlar, qidiruv sinonimlari bilan ishlash, analitikani ko‘rish, sayt bosh sahifasi, brending va mavzuni o‘zgartirish. MCP orqali buyurtma holatini o‘zgartirib bo‘lmaydi.
• Oldindan ko‘rish. Ko‘plab o‘zgartirish vositalari oldindan ko‘rish (dry run) rejimida ishlay oladi: mijoz hech narsani saqlamasdan nima o‘zgarishini ko‘rsatadi. Jurnalda bunday chaqiruvlar alohida belgilanadi.
• Mahsulot rasmlari. AI ilova chatiga qo‘ygan rasmingizni mijoz do‘konga uzata olmaydi. U rasmni ommaviy havola orqali yuklashi yoki aniq mahsulot uchun yuklash sahifasiga havola berishi mumkin. Bunday havola 30 daqiqa amal qiladi va panelga kirishni talab qilmaydi.
• Jurnal. Jurnalga faqat o‘zgartirish vositalari chaqiruvlari, jumladan oldindan ko‘rishlar yoziladi. O‘qish yozilmaydi. Natijaning birinchi 2 KB qismi saqlanadi. Mijoz ustunida mijoz qanday ulangani ko‘rinadi: «OAuth» — panelga kirish orqali, «Sanctum» — token orqali.
• Chastota cheklovi. Bitta foydalanuvchi daqiqasiga 60 tagacha so‘rov yubora oladi. Oshib ketsa, mijoz rad javobini oladi va so‘rovni keyinroq takrorlashi kerak.

Cheklovlar va muhim jihatlar#

• MCP do‘kon uchun AI → MCP sahifasi birinchi marta ochilganda yoqiladi. Unga qadar AI mijozlar rad javobini oladi — konnektorni ulashdan oldin sahifani kamida bir marta oching.
• Panelga kirish orqali ulanishlar (Claude, ChatGPT) tokenlar ro‘yxatida ko‘rsatilmaydi. Bunday ilovani uzish uchun uning sozlamalaridagi konnektorni o‘chiring yoki qo‘llab-quvvatlash xizmatiga yozing.
• AI mijoz nimani o‘zgartira olishini u ulangan hisob yozuvi rolining huquqlari belgilaydi. AI mijozga imkoniyatlarning faqat bir qismini berish uchun uni cheklangan rolga ega xodim nomidan ulang.
• Roldan huquq olib tashlansa, mijoz tegishli amallarni tokenni qayta yaratmasdan darhol yo‘qotadi.

Ko‘p beriladigan savollar#

AI mijoz do‘kon uchun MCP yoqilmaganini yozmoqda. Nima qilish kerak? Plus tarifidagi hisob bilan panelda AI → MCP sahifasini oching, keyin ulanishni takrorlang.

Mijoz ma’lumotlarni ko‘radi, lekin hech narsani o‘zgartira olmaydi. Kirish berilgan hisob rolida kerakli huquq yo‘q. Huquqni Sozlamalar → Xodimlar → Rollar bo‘limida qo‘shing yoki mijozni boshqa xodim nomidan ulang.

Tokenni yo‘qotdim. Uni yana ko‘rish mumkinmi? Yo‘q. Eski tokenni bekor qiling va yangisini yarating.

AI mijoz boshqa do‘konlarni ko‘radimi? Yo‘q. Kirish endpoint joylashgan domendagi do‘kon bilan cheklangan.

Bog‘liq maqolalar#

• AI ofis
• AI Discovery
• Rollar va kirish huquqlari
• Xodimlar